
Káu ge̍h tsa̍p-la̍k (Káu ge̍h tsa̍p-la̍k ji̍t)
"Bih tī Iok-tàn hô ê tang-sì, Ki-li̍p khue-pinn." (I Lia̍t-ông-kì 17:3)
Tsùe tsi̍t ê Siōng-tè ê po̍k-jîn pit-su o̍h ūe-hiáu ún-tsông ka-kī ê tiōng-iàu. Tī lâng ê bīn-tsîng khiā kûainn-ūi pit-su tī Siōng-tè bīn-tsîng tio̍h khiam-pi. Lán ing-kai būe kám-kak kî-kùai, ká-sú ū tsi̍t kang, Siōng-tè tùi lán kóng, "Tshin-ài ê kiánn-jî, lí í-king ū kín-tiunn tshì-khik kap tshut-thâu lōo-bīn ê sing-u̍ah, hiān-tsāi gúa beh hōo lí khì bih tī pīnn-thiànn, iu-siong ê Ki-li̍p khue-pinn, á-sī tsi̍t ê ki̍k-kî phian-phiah lâng-lâng thó-ià ê sóo-tsāi." Ū hok ê lâng beh án-ni ìn-tap, "Lí ê tsí-ì gúa gūan tsun-siú. Hōo gúa bih tī Lí lāi-bīn. “Gúa beh íng-úan tùa tī Lí ê pòo-pînn; Gúa beh bih tī Lí si̍t-ē ún-ba̍t ê sóo-tsāi." (Si-phian 61:4)
Kìnn-nā sìng-tôo siūnn ài ū lîng-li̍k íng-hióng pa̍t-lâng, pit-su tāi-sing tī ún-ba̍t ê Ki-li̍p khue lâi tit lîng-li̍k. Lán nā bô lī-khui jîn-kûn bih tī ún-ba̍t ê khue pinn, khip-siu íng-u̍ah Siōng-tè ê li̍k-liōng, lán tsiū būe thang tit sio̍k-lîng ê lîng-li̍k. Gūan lán ê sìnn-miā tshin-tshiūnn si̍t-bu̍t, khip-siu ji̍t-kng, king-kè tsūe-tsūe sè-kí í-āu, piàn tsùe thôo-thùann, iū-koh ūe huat-tshut jia̍t ê lîng-li̍k kòng-hiàn sè-kan.
Ing-kok Lancelot Andrews tsú-kàu sī tē-it tsá Ing-bûn sìng-king (Tsú-āu 1611 nî) huan-i̍k-tsiá tsi it, king-li̍k kè i ka-kī ê Ki-li̍p khue, múi kang hiòng Siōng-tè kî-tó, lîng-siu gōo tiám-tsing. Kâng sî-tāi ê tsi̍t ūi tiúnn-ló-hūe sìn-tôo, John Welts, in-ūi sìn-gióng hōo Soo-kik-lân óng kuainn-kann, iā ū i ê Ki-li̍p khue. Múi-ji̍t kap Siōng-tè tan-to̍k kau-pûe pueh kàu tsa̍p sió-sî. Khai-thok thûan-kàu-su David Brainerd, i ê Ki-li̍p-khue sī Pak-bí tsiu ê tūa tshiū-nâ. Tī tsa̍p-pueh sè-kí, i ǹg Bí-kok Ìn-tē-an lâng thûan-tō. Tsa̍p-pueh sè-kí bé, tsa̍p-káu sè-kí tshoo, pòo-tō-ka, Tsristmas Evans tn̂g-kî tan-to̍k tī Wales suann-tē lú-hîng thûan-tō.
Hûe-kòo tī Sin-iok sìng-king sî-tāi, iā ū tshut-miâ ê "Ki-li̍p khue", Pu̍at-môo hái-sū, Lô-má ê kann-ga̍k, A-la̍h-pik ê sua-bôo, Pa-li̍k-su-ting ê suann-tē, tshiū-nâ, khue-kok, lóng sī ta̍t-tit íng-úan kì-liām jîn-bu̍t ê king-li̍k sóo-tsāi.
Lán ê Tsú ka-kī tī Ná-sat-li̍k, tī Iû-tāi ê khòng-iá, tī Pik-tāi-nî ê kann-ná tshiū kha, tī Ka-tāi-lah ê hong-poo, king-li̍k kè I ê "Ki-li̍p khue". Sóo-í lán būe thang phiah-bián "Ki-li̍p khue" ê king-li̍k. Tī hia bô hûan-tsa̍p tsháu-nāu kā-kā-kún ê siann, tsí-ū tùi Siōng-tè pó-tsō lâu-tshut tshing-tsīng ê u̍ah-tsúi, lán kám-kak tio̍h kam-tinn, khip-siu tshàng tī Ki-tok sìnn-miā lāi-bīn (Ko-lô-se 3:3) ê li̍k-liōng. --- tùi F.B.Meyer sóo tù "Í-lī-a" su.
附註:《荒漠甘泉》漢羅版kap "Hong-bôoKam-tsûann"全羅版附CD,由人光出版社出版,歡迎洽購(06-235-6277分機(122~124) , e-mail:book@pctpress.com.tw