《宋澤萊新著《天路拾穗》TOJ/台灣字版》

 | | | 轉寄

Tē it pō͘ tshinggī titkiù Tsútê 1_6. Bôpí bílē ê thiantông

作者 Sòng Te̍klâi 2026.01.04

Tē it pō͘ tshinggī titkiù
Tsútê 1, góa ūisiáⁿmi̍h beh sélé? _6

6. Bôpí bílē ê thiantông
Lí kám tsaiiáⁿ thiantông ê bílē? lí kám tsaiiáⁿ Thiankok ū tsin ū siān koh sī tsi̍tê huisiông bílē ê só͘tsāi?

Kângkhoán sī tsa̍p kúi nî tsêng, inūi Sènglêng liâmpiⁿ ū liâmpiⁿ bô teh hia̍ptsō͘ góa tsò hóikái jīntsōe ê kangtsok. Ū tsi̍t tōaⁿ sîkan, itti̍t kámkak kakī ê sinsim huisiông lahsap; lóng kámkak tsit khoán kútn̂g tîmbê tī kua bú, lúsik, tshī káu, khiâ bé tán hiónglo̍k ê sinsim, tāikhài íking bô huattō͘ thang kiù, to íking sìtsa̍p hòe à, só͘ lúitsik ê lâsâm liân kakī to m̄ káⁿ ka tsimtsiok khòaⁿ. Á kí ba̍k khòaⁿ khílâi, tsitê sèkài tîmbê tī kua bú, lúsik, tshī káu, khiâ bé tán hiónglo̍k sī bē thêngtsí ê, lí tsin oh bē kèsio̍k bak tio̍h i, lán lâng tī Kang ô͘, sī bô huattō͘ siámpī ê, lâi kàu sin thiⁿ sin tē sī bô bāng ê, SiōngTsú bē ài tsiahni̍h lahsap ê singkhu. Siōng bóe tsiah sī lán kā só͘ū tîmbê tī kua bú, lúsik, tshī káu, khiâ bé tán hiónglo̍k, tsòhóe hông tâi lo̍hkhì tēga̍k ê hóe ô͘tiong.

Tongsî, góa siūⁿ beh tsia̍h tshài jîtshiáⁿ kìm tsua̍ttùi ittshè ê io̍kbōng, tú tshintshiūⁿ tiongkó͘ ê siu sū, piàⁿmiā tī khó͘ siu ê tiongkan. Ū tsi̍t kang, mā sī beh khùn tsìntsêng, góa kā SiōngTsú sîn kóng,"SiōngTsú ah, góa íking bô pānhuat à, tsitê tūilo̍h ê singkhu sī bô huattō͘ khǹg tī thiantông ni̍h, tī SiōngTsú ê bīntsêng góa bô huattō͘ amkhàm kakī tùi siaⁿ sik ê kah'ì, hō͘ góa lâi toāntsua̍t kah sèkài ê ónglâi, hō͘ góa lâi hongpì thong hiòng sèkài ê tōlō͘, ánne tsò, SiōngTsú tsiah ē Khó͘ khó lah."

M̄ tsai khùn liáu gōa kú, tsóng kóng tsi̍t kù, tī ībāng tiong, góa huatkiàn kakī hông thêsing kàu tsi̍tê tsin koân tsàn ê só͘tsāi, kámkak kakī hôngkhǹg tī tsi̍tê tsin tōa kahná thangkng ê polê tshùni̍h, góa tú tó tī tsi̍tê tsin sóngkhoài ê tōa bîntshn̂g téng; hit sî ū tsi̍t kó͘ le̍kliōng kàng tī góa ê singkhu téng, liáuāu kahná po̍ktsà, góa tsùbo̍k khòaⁿ tio̍h kakī singkhu ê piáubīn phôehu, lâu lo̍hlâ kāukāu ê tsi̍t phiàn siktshái bô hókhòaⁿ ê tsúi, tsi̍t tsūn lâu hiòng tshù ê kak lo̍hkhì. Tsit sî, góa kí ba̍k khòaⁿ thiⁿ, to̍h khòaⁿ tio̍h thiⁿ ni̍h ê kîkuan, kuiê thiⁿténg lóng sī tsi̍t lia̍p tsi̍t lia̍p ê tsheⁿ, tī thiⁿténg móamóa sī, pe̍h kah tshintshiūⁿ seh, múi tsi̍t lia̍p lóng ū bó͘tan hue hiahni̍h tōa, m̄koh kngbâng unjiû, tsi̍t si'á to bô jīmhô siojua̍h ê kámkak. I ê tsōnghóng ná tshintshiūⁿ lán tī jua̍hthiⁿ àmmê só͘ khòaⁿ tio̍h ê gînhô móa thiⁿ kénghóng, tsísī lí suiàu kā gînhô tsōnghóng hòngtōa kàu pah pōe lâi sióngsiōng to̍h ētànḡ. Góa tsiônglâi lóng bô siūⁿkòe thiⁿténg ē tsiahni̍h khòngkhuah bílē, tī bíkéng iáubōe siausit ê sî, pòaⁿ tshéⁿ tiong, góa kā piⁿ'á khùn iáubōe lo̍hbîn ê khantshiú, góa kóng,"lí kám ū khòaⁿ tio̍h? thiⁿténg kèngjiân tsiahni̍h súi!"hit sî thiⁿ íking kng ā, góa peh khítshn̂g, hutjiân tsi̍tsî kámkak sinsim lóng huisiông tshingkhì.

Tsitê bāng hiánbêng Kitokkàu pēng m̄ sī tsi̍tê kìmio̍k ê tsongkàu. SiōngTsú bêngbêng-pe̍kpe̍k kā lán kóng, bôlūn lí ū gōa lâsâm, tī lí lâi kàu SiōngTsú Koktō͘ ê sî, SiōngTsú ētàng tī tāmpo̍h’á kú tsi kan, to̍h kā lí itsing ê lâsâm khìtû, hôe ho̍kgoân lâi ê tshingkhì, sèkan ê lâsâm kantaⁿ ētàng thêngliû tī piáubīn, bô huattō͘ thêngliû tī tsintsiàⁿ SiōngTsú ê tiān（lán ê singkhu）téng, lí ná tio̍h kìmio̍k?

Tôngsî, tsitê thiⁿténg ê kéngsik tsintsiàⁿ súi, góa m̄tsai he sī m̄ sī"têngthiⁿ", tsúnkóng m̄ sī têngthiⁿ hó lah, ánne lí mā ētàng tùi i thuisióng Páulô khì kàu ê"saⁿ têngthiⁿ"ū gōa súi, kohtsài tshuisak khì kàu bua̍tji̍t íāu ê"sin thiⁿ sin tē"ū gōa súi, i káipiàn liáu góa tùi Kitokkàu ithiòng bô siktshái ê kuanliām, góa tsaiiáⁿ Kitokkàu ni̍h úntsông tsi̍tê bôhān bílē ê thiantông.

Ísiōng sī tsit tsa̍p kúi nî tiongkan tú tsiaptshiok tio̍h Kitokkàu sî ê tsho͘kî kúiê kinggiām. Góa tînsu̍t tsiahê sūsi̍t, pēng m̄ sī thiaukò͘ì ēng lâi tián hongsîn lán ê SiōngTsú, á sī beh kā pa̍tlâng kóng, tsiahê lóng sī Kitoktô ê pêngsiông kinggiām, tio̍hsǹg sī iáubōe tsiap siūkà ē tsìmlé ê Kitoktô （tsiahê kinggiām lóng huatsing tī góa iáubōe siūsé tsìntsêng ）, lí mā ētàng ū tsiahê kinggiām. Tsa̍p kúi nî tsêng, ūi tio̍h beh ìntsèng tsiahê kinggiām lóng sī pêⁿ si̍t ê Kitoktô kinggiām, góa bat sìkè siutsi̍p"Gō͘sûntseh kàuphài"kah"Lêngunphài"ê tsheh, tōaliōng ua̍ttho̍k, tsaiiáⁿ Sènglêng tī tēkiû téngbīn ê ūnhêng tsōnghóng, Sènglêng tī saⁿ tōa iûⁿ kah gō͘ tōa 洲 tsiâⁿ tshingbān ê sìntô͘ singkhu téng só͘ hiánsī ê īlêng kîtsik, kah góa pí khílâi koh khah sī hiânbiāu bān pōe, góa ê kinggiām tōapō͘hūn iáu lóng sī tsi̍ptiong tī"ībāng"téngbīn, á koh khah tsē ê kàutô͘ sī hiánsī tī ētàng kóng īgiân, kóng honggiân, ētàng i pēⁿ, ētàng kuankhòaⁿ īsiōng ê tsióngtsióng hongbīn. Góa tī 1995 nî tshutpán " huehsik iāpô kànglîm ê siâⁿtshī " tsit pún Kitokkàu siósuat, lāibīn só͘ siá ê kîtsik īlêng, to̍h sī sèkài ta̍k tsióng kîtsik īlêng ê sok iáⁿ. Tse tú ènggiām Kūiok " Iôel su " nn̄g tsiuⁿ 28─29 tseh, sianti Iôel īgiân só͘ kóng,"íāu, góa beh kā góa ê lêng piàⁿ lo̍h khì hō͘ ta̍k lâng, Lín ê kiáⁿjî beh suankò góa ê sìnsit; lín ê lāulâng tsò kîī ê bāng; lín ê siàuliânlâng khòaⁿkìⁿ īsiōng. Hit sî, góa sīmtsì ài kā góa ê lêng piàⁿ lo̍h khì hō͘ lô͘po̍k kah lúpī."tshiáⁿ tsù’ì, SiōngTsú beh piàⁿ lo̍h I ê lêng hō͘ múi tsi̍tê lâng, m̄ sī kantaⁿ hō͘ bó͘ mih lâng. Tsíiàu sī sìn Iésu ê lâng tiāⁿtio̍h tsin iông’ī to̍h ētànḡ tit tio̍h kaitit ê un ko kah khésī, lán ingkai m̄ kiaⁿ mô͘kài ê kiôngtāi kah kùilê, mài himbō͘ sèkài ê ênghôa hùkùi, lán ingkai tiāmtiām’á sìn lán só͘ sìn ê, siútiâu SiōngTsú ê tō, ti̍tkàu sin thiⁿ sin tē ê lâilîm!

Tsòikīn Martin Luthur kàuphài ēbīn ê Sìngīhōe ê tsímōe hiaⁿtī lâi góa ê tshù, tāike hō͘siong tâmlūn kah tsin huaⁿhí; in kàutō góa tsin tsē sèngking ê tìsik, hō͘ góa huisiông kámkik. Tī tsit tsa̍p kúi nî tsi kan, góa mā ū tsiaptshiok tio̍h tsin tsē ê kàuphài, góa mā iōngkong ua̍ttho̍k tsiahê kàuphài ê tsúiàu tùtsok, in tōatosò͘ lóng tsin hó, in ūsî lânbián ē tu̍tjiân kóng tshut sèngking tsin tsē ê ōegí, the̍h lâi tòngtsò in kàuhōe ê piautshiam, tse lóng sī tsèngsiông ê hiānsiōng; nā bô, in to̍h bô huattō͘ tu̍thián kakī ê te̍ksik, khióngkiaⁿ sìntô͘ to̍h ē tsáu khì à. Îit ê khuattiám sī, In ē ēng kakī ê te̍ktiám lâi kongkik kîtha ê kàuphài, sīmtsì bô sioh kóng pa̍tê kàuphài sī"siâ kà". Ánne tsò to̍h m̄ tio̍h khì ah, tse sī tsē tséⁿ kuan thiⁿ ê hêngûi. Sèngking ê káitho̍k sī to bīn ê, ūsî bó͘ só͘tsāi ê tsi̍t kù ōe sīmtsì tī kîtha só͘tsāi sī hông hó͘ⁿtēng. Tshiūⁿkóng ū bó͘ tsi̍tkóa tsákî ê kàutô͘ kah góa, lóng kiantshî"m̄ tsia̍h tsèpài mi̍h"ê kuitsik, m̄koh tī Páulô ê giânlūn to̍h hō͘ Páulô hó͘ⁿtēng. Lán tio̍h kóng siáⁿmi̍h tsiah sī tsèngkhak leh? tsin oh kóng. Kású lí tu̍ttshut bó͘ tsi̍tê kuantiám suah bô kò͘ tio̍h kîtha ê kuantiám, lí to̍h ē tsiâⁿtsò kàuhōe ê húihoāi tsiá. Lán ingkai tsaiiáⁿ, só͘ū ê kàuhōe lóng sio̍k tī kâng tsi̍tê kithé, sio̍k tī Iésu ê koánhat hā kha, kongkik kîtha ê kàuphài, téng'î sī tsū húi kithé, ē tsin ohtit sêngsiū bua̍t āu ê tsōetsik. Khuat tik ê tāitsì tsóng sī bô ingkai tsò. Sìngīhōe ê tsímōe hiaⁿtī khiok bô tsitê khuattiám, in tsin tsoânbīn tik ētàng hâmkhàm só͘ū ê kuantiám, kóng bêng kakī ê kuantiám ê sî mā bē lī " sèngking " só͘ piáusī, in"tsin ū ha̍kbūn", sī góa só͘ tú tio̍h ê" sèngking " sò͘ióng tsin koân ê kàuphài, hō͘ lâng kámkak huisiông huaⁿhí.

Só͘í tng Tân Jîntsong bo̍ksu kóng tio̍h beh ūi góa kiâⁿ sélé ê sî, góa mā the̍h bē tshut kītsua̍t ê líiû. Iésu bat tī Ioktàn Hô siūsé, I ê khiampi thêtshéⁿ ta̍kê Kitoktô lóng ū gībū lâi iânsio̍k tsitê tsètō͘, só͘í góa kin'áji̍t tōgī siōng bē tsáusiám tit, sóngkhoài tsiapsiū tsìmlé. Kámsiā Tân bo̍ksu, kámsiā Sìngīhōe tsin tsē ê tsímōe hiaⁿtī, kámsiā lán ê Tsú Iésu!

──2010, 05, 17 tah tī " Kitokkàu thongsìn "