《宋澤萊新著《天路拾穗》TOJ/台灣字版》

 | | | 轉寄

Tsútê 24：Kitoktô kám ētàng tsia̍h tsèpài kòe ê tsia̍hmi̍h?

作者 Sòng Te̍klâi 2026.08.16

Tsútê 24：Kitoktô kám ētàng tsia̍h tsèpài kòe ê tsia̍hmi̍h?

2004 nî 5 gue̍h tsìntsêng, ūi tio̍h góa ê siūsé, bo̍ksu Tân Jîntsong hiaⁿ, tsêng li̍púi Ông Sèhun hiaⁿ, Sêngtik hiaⁿ kah Siùing tsé angbó͘ múi keh nn̄g lépài, to̍h ē kàu goán tau lâi. Tāike pítshú thàmthó "sèngking" ê tōlí, tshiùⁿ tsi̍tkóa hóthiaⁿ ê sèng kua. Goán kiōngtông hunhióng tī Kitok ni̍h ê hílo̍k pêngan, jîtshiáⁿ kingle̍k Kitok lāibīn ê tsin tsē kîtsik. Bô giâugî ê sī, hit sî kantaⁿ kóng sī góa sìngióng kòetêng tiong siōng bílē ê sîkhik.

Ū tsi̍t pái, goán kóng tio̍h Kitoktô kám ētàng tsia̍h tsèpài kòe ê mi̍hkiāⁿ. Góa kóng tāikhài bētàng ho͘ⁿh? Hoānnā tsèpài kòe ê tsia̍hmi̍h tûliáu íking bô sinsian ígōa, tī ū sìngióng ê lâng khòaⁿ khí lâi, khióngkiaⁿ mā sī bô tshingkhì ê. Góa ê ìsù thang kántan lôngsok ūi, "kúi lūi só͘ tsia̍h kòe ê mi̍hkiāⁿ, Kitoktô ūisiáⁿmi̍h beh khì bak tio̍h leh?!" M̄koh Jîntsong bo̍ksu sûisî kóng ētàng tsia̍h, jîtshiáⁿ phahkhui sèngking, the̍h lâi góa ê gántsiân kóng, "Sèngking sī ánne siá ê." Góa to̍h khòaⁿ tio̍h "Lômá Su" 14：13~23, Páulô ánne kóng, "Góa pîn kah Tsú Iésu ê bi̍ttshiat kuanhē tsaiiáⁿ, tsia̍hmi̍h púnsin lóng sī tshingkhì ê…… ittshè ê tsia̍hmi̍h lóng ētàng tsia̍h." Góa tsi̍t khòaⁿ, tōa kiaⁿ tsi̍t tiô, siūⁿ bē kàu Páulô ē ánne kóng, jîtshiáⁿ inūi ánne, tī simlāi tùi Páulô khaisí khì tshuahtshuah!

Goânlâi, góa tī 1990 nî tsóiū teh kàtsheh ê koktiong, hiòng tsi̍t ūi "Tēhng Tsūhōesó͘" ê tôngsū sêngjīn "góa ētàng siongsìn Iésu síkhì kohua̍h" liáuāu, tsin tsē ê kîkoài tāitsì itti̍t huatsing. Góa ētàng tī ji̍tsîthâu kingle̍k tio̍h koântōa ê Sènglêng tī góa ê pōeāu lîmtsāi saⁿ kang tahtah; tī bînbāng tiong khòaⁿ tio̍h tsin tsē tsòngtāi koh súisúi ê "ībāng" kéngsiōng; ētàng kingkòe Sènglêng tī bînbāng tiong ūi góa kui singkhu ê tsōeok kiâⁿ sélé; ētàng kingkòe Iésu ê tshiú tsi̍tba̍knih kú to̍h kā góa ê pēⁿthiàⁿ tsiongtsí …… tiongkan iáu ū tsi̍tkóa simlí siōng tsiok tshimkhik ê káipiàn,

Tsi̍tê sī góa khaisí kiaⁿ tsôa lūi. Tsìntsêng tī bīsìn Iésu ê sî, góa sī m̄ kiaⁿ tsôa ê. Tsū sèhàn tī tshân ni̍h, to̍h gū tio̍h tsin tsē tsôa lūi, kah itpuaⁿ gín'á kângkhoán, to̍h sī m̄ kiaⁿ in, m̄ koán tsúitsôa, kukhakhue, hō͘sòaⁿtsat, óngóng ū khòaⁿ kahná bô khòaⁿ, sīmtsì tongtiûⁿ kā in thâisí. Góa iáu tī tshàitshī'á tsia̍h kòe tsôa bah, kámkak khìbī bē bái. M̄koh tsū 1990 nî liáuāu, góa tùi tsôa ū lēnggōa tsi̍t tsióng kámkak, tsíiàu tsi̍t siūⁿkhí tsôa, kui singkhu to̍h bē sóngkhoài, tsin siūⁿ beh lī tsôa hn̄ghn̄g, jú bô kuanhē jú hó; tsóng kóng tsi̍t kù to̍h sī bô siūⁿ beh khòaⁿ tio̍h i, siūⁿ tio̍h i. Ūtangsî'á ē tī tiānsī téngbīn khòaⁿ tio̍h tsôa lūi ê iáⁿphìⁿ, tiāⁿtiāⁿ sûi tsoán tâi m̄ khòaⁿ. Góa m̄tsai Kitoktô sī m̄sī ittēng tio̍h kiaⁿ tsôa, mā bô mn̄g kòe pa̍tlâng; m̄koh kású ū Kitoktô kóng i m̄ kiaⁿ tsôa, iáu ētàng tshinkīn tsôa, góa ittēng ē khimphòe i, inūi tī góa ê gántiong, i si̍ttsāi tsiok ióngkám!

Lēnggōa tsi̍tê sī góa m̄ tsia̍h tsèpài mi̍h. Góa tī gín'á kah tshingliân sîtāi sī bô khiànsńg tsia̍h tsèpài mi̍h ê, tú tio̍h nîtseh’á á sī tōa pàipài, lóng sī tōa tsia̍h tōa lim, kinpún bē siūⁿ tio̍h siáⁿmi̍h tsèpài mi̍h, to̍h sī Tshingbêng pōebōng liáuāu ê tsia̍hmi̍h, tsiàu tsia̍h put gō͘. M̄koh, tùi 1990 nî khí, m̄tsai ūisiáⁿmi̍h, hoānnā khòaⁿ tio̍h ū lâng pàipài to̍h kámkak tsin koài, kohkhah biánkóng tsia̍h hit kóa tsèpài kòe ê mi̍hkiāⁿ. Goán lāubú sī tsin kah'ì pàipài ê, góa bô pānhuat kā i kiùtsèng, mā sī bô huattō͘ kā i khó͘khǹg; m̄koh tsíiàu i kā pài oân ê tsia̍hmi̍h phâng kàu góa ê bīntsêng, sáilōng góa tsia̍h, góa to̍h kiâⁿ khì hn̄ghn̄g ê só͘tsāi. Góa thánpe̍k kā i kóng, "M̄ tsia̍h tsèpài mi̍h, tsi̍t tiámtiám’á to m̄ tsia̍h!" I tongjiân bô huaⁿhí, m̄koh góa tsiah bē kòa’ì i ê bô huaⁿhí; góa kámkak tsia̍h liáu tsèpài mi̍h, téngî sī hoánpoān liáu kakī ê liôngsim! Tī kîtha ê tiûⁿha̍p, góa iûgoân kiantshî tsitê goântsik, hoānnā tsaiiáⁿ tsia̍hmi̍h sī pàikòe ê, góa tsua̍ttùi m̄ khì kha̍p tio̍h i. Tsitê si̍pkoàn kàu 2004 nî íking 14 nî ā, tsiàusiông bô piàn.

Kántan lâi kóng, góa tsaiiáⁿ, kiaⁿ tsôa kah m̄ tsia̍h tsèpài mi̍h, to̍h sī Sènglêng tī góa singkhu téng hóe ìn tsò kìhō.

Tsìntsêng, Sènglêng iáubōe lîmkàu ê sî, góa sī siáⁿmi̍h lóng ētàng loānlâi hit pêng ê lâng; Sènglêng lîmkàu íāu, góa íking sī ū kàitiâu tsit pêng ê lâng. M̄sī góa kakī beh ánne káipiàn（góa tsiah bô le̍kliōng tsò tsit tsióng káipiàn）, sī Sènglêng hō͘ góa piànsêng tsit tsióng. Kìjiân sī ánne, góa ná tio̍h ûihoán Sènglêng tùi góa só͘ tsò ê káipiàn? Kiaⁿ tsôa kah m̄ tsia̍h tsèpài mi̍h pēng bô hō͘ góa jīmhô ê pháiⁿtshù, tiantò sī hótshù iáu bē tsió, tsìtsió thêtshéⁿ góa ántsóaⁿ phiahkhui to̍kthâng kah kúi lūi ê tshimsi̍p, tse sī tsin hó ê.

Góa só͘í tùi Páulô putboán, tûliáu i tsitê tôngtu̍t ê kàutō bē ha̍h góa tī Sènglêng ni̍h ê thégiām ígōa; lēnggōa tsi̍tê insò͘ sī góa tùi tsákî sùtô͘ sîtāi ê Kitoktô m̄ tsia̍h tsèpài mi̍h ê goânsí kuitēng ū tsi̍tkóa liáukái, tī sùtô͘ sîtāi, hokim khaisí iû Iûthài lâng thoân hō͘ gōapang lâng ê sî, bat tú tio̍h bó͘ tsi̍tkóa Iûthài lâng ê tsikpī. Tng Páulô kah Banába suankàu lâi kàu Antiokhè ê sî, ū kóa Iûthài lâng ê Kitoktô to̍h iaukiû gōapang lâng ê Kitoktô tio̍h tsiapsiū katlé, iáu khiónghat tsiahê gōapang lâng ê sìntô͘ kóng bô siū katlé to̍h bētàng titkiù. Páulô kah Banába tongtiûⁿ tsiū kah tsiahê Iûthài lâng Kitoktô tōa jiáng khí lâi. Siōng bóe só͘ū ê sìntô͘ to̍h kuattēng, tshiáⁿ Páulô kah Banába lâi Êlúsalèm tsóng kàuhōe, khì kìⁿ tsèng sùtô͘ kah tiúⁿló, tshiáⁿ Êlúsalèm Tsónghōe kuattēng gōapang lâng sī m̄sī ittēng tio̍h siū katlé tsit hāng tāitsì. Páulô kah Banába lâi kàu Tsónghōe liáuāu, to̍h kā tsit hāng tāitsì pòkò hō͘ siōngkip ê tsèng sùtô͘ thiaⁿ. Tsónghōe ê tsèng sùtô͘ kah tiúⁿló thiaⁿliáu, sing iû Iésu ê siótī Iâkop thêgī m̄bián iaukiû gōapang lâng ittēng tio̍h siū katlé, m̄koh sī tio̍h tsunsiú sìê kàitiâu. Iâkop kóng, "Lán ingkai siá phue, huanhù in bēsái tsia̍h tsèkòe ngó͘siōng ê bô tshingkhì tsia̍hmi̍h, bētàng ū îmloān ê hêngûi, bēsái tsia̍h tshuisí ê tsingseⁿ kah hueh." Liáuāu, tsèng sùtô͘, tiúⁿló kah tsoân kàuhōe ê hōetsiòng lóng tôngì, to̍h koh tshephài Páulô, Banába kah Êlúsalèm Tsónghōe ni̍h ê jînsū Iôtah, Sila̍h khì Antiokhè singbêng tsiahê kuattēng, Antiokhè ê Iûthài lâng sìntô͘ kah gōapang lâng sìntô͘, tsiongkîbóe têngsiu kū hó（tsù 1）.

Lí khòaⁿ! Êlúsalèm ê tsóng kàuhōe sī ū "m̄ tsún tsia̍h tsèpài mi̍h" tsitê kuitēng, jîtshiáⁿ Páulô iáu tng tsènglâng suanpò͘ kòe! Sī ántsóaⁿ kàu siá "Lômá Su" ê sî, lí kakī koh bô ho̍ktsiông kuitēng, tsútiuⁿ "ittshè ê tsia̍hmi̍h lóng ētàng tsia̍h"? Tse kám m̄sī tsin bô siúhuat ê hêngûi? Mā sī tùi Êlúsalèm tsóng kàuhōe ê thiaukò͘’ì biáusī!

Góa jú siūⁿ Páulô tsit tsióng hêngûi, to̍h jú siūkhì, kámkak tsitê lâng tsintsiàⁿ sī bo̍kbêng-kîbiāu, tàuté teh loān tshòng kóa siáⁿmi̍h! Góa sutéhā nga̍uhnga̍uh liām, tùi Páulô ê hêngûi tsin bô ka lia̍htsò sī tongjiân, kámkak i bô kàu thang sìnnāi, tōatsú-tōaì ê tsútiuⁿ, bô huattō͘ …….

Bô siūⁿ tio̍h, to̍h tī hit àm, góa tsò tsi̍tê "khìsè" tsiok kiaⁿlâng ê "ībāng",

Góa m̄tsai ībāng sī siáⁿmi̍h sîtsūn huatsing ê, kiámtshái sī teh beh thiⁿkng ê sî, inūi tshéⁿ khí lâi ê sî, thiⁿsik íking phahphù kng ā.

Tī hit pái ê khùnbîn tiong, góa hiônghiông sing kámkak tsin siojua̍h（sūsi̍t siōng tongsî khùnpâng tng teh pàng léngkhì）, pénglâi-péngkhì, m̄koh bô ū ē hō͘ góa tshéⁿ khí lâi. Sòatsiap, góa kámkak thâukhak téngbīn ū tsingkhì kângkhoán ê jia̍tliû tà lo̍h lâi, huisiông ê siojua̍h, thang hō͘ lâng kuiê thâu kōaⁿ tsho̍ptsho̍p lâu ê hit tsióng jia̍tkhì kànglîm lo̍h lâi, tsi̍tē’á, kahná tséngkô téng pòaⁿsin lóng tsìnji̍p ko'un ê tsingkhì sik lāibīn kângkhoán. Liáuāu, o͘àm ê thiⁿténg hiônghiông lō͘tshut tsi̍tê só͘tsāi ū kng ê khutè（kahná iáu ū tsi̍tê îⁿ gue̍h）, bāng tiong ê góa giú tn̂g āmkún, thâupō͘ hiòng thiⁿ, to̍h kahná tsi̍t tsiah tùi îⁿ gue̍h háukiò ê iá lông kângkhoán, khaisí huattshut tan imtsat ê honggiân（tsù：Góa ê honggiân ū nn̄g tsióng, tsi̍t tsióng sī tan imtsat ê tsi̍him, sī kângkhoán ê tsi̍tê tan im khoàisok tshiùⁿ tshut, sī oló kèngpài ēng ê; lēnggōa tsi̍t tsióng sī kóng kah lòlò tn̂g, ná tshintshiūⁿ lán ê ji̍tsiông gígiân, kantaⁿ sī gígiân ni̍h ū tsin tsē ê tsi̍him, sī tsi̍t tsióng kángtō sik ê gígiân）, siaⁿim huisiông tōasiaⁿ koōng, sîkan îtshî huisiông kútn̂g, m̄koh góa kámkak m̄sī khò tio̍h kakī ê le̍kliōng huat tshut lâi ê, khiok sī siū tio̍h bó͘ tsióng le̍kliōng ê khanín kiò tshut lâi ê, tsóng kóng tsi̍t kù to̍h sī tsi̍t tsióng huisiông koōng ê kèngpài kiò tshiùⁿ. Liáuāu, thiⁿténg oântsoân pī phahkhui, tsiū ū tshuthiān tsi̍t pún tsin tōa ê tsheh, tsi̍tia̍h-tsi̍tia̍h tsūtōng hiankhui, lāibīn tsoânsī Hila̍hbûn, khósioh góa m̄bat Hila̍hbûn, m̄tsai i tàuté siá siáⁿmi̍h; m̄koh púnlêng tsaiiáⁿ, he sī Páulô ê só͘ū susìn（paukuat bô tī "sèngking" lāibīn ê só͘ū susìn）, khòaⁿ khí lâi hūnliōng tsin tōa, tsua̍ttùi m̄sī "sèngking" ni̍h tsiótsió hit kúi phiⁿ niâ. Góa tsaiiáⁿ Sènglêng ê ìsù sī beh kā góa kóng, Páulô ê susìn puttsí sī góa só͘ khòaⁿ tio̍h ê hit kúi phiⁿ, i tī kîtha susìn ni̍h kóng tio̍h ê tōlí（paukuat kám thang tsia̍h tsèpài mi̍h ê būntê）, puttsí sī góa só͘ khòaⁿ tio̍h ê hit kóa phiⁿtsiuⁿ, góa tsitmá só͘ ētàng khòaⁿ tio̍h ê tsísī Páulô tsiótsió hit kúikù ōe jîí. Góa tī bînbāng tiong kámkak tsin siojua̍h, itti̍t pénglâi-péngkhì, itti̍t khòaⁿ tio̍h hit kóa bô huattō͘ bat ê susìn, sîkan îtshî huisiông kú. Liáuāu, góa koh thiaⁿ tio̍h Sènglêng tn̂gtn̂g ê thó͘ tōakhùi siaⁿ（tsìntsêng, góa tsêng kàu taⁿ m̄bat thiaⁿkòe Sènglêng ê thó͘ tōakhùi）, hitê thó͘ tōakhùi siaⁿ hō͘tiōng unjiû, kahná hôeim ētàng tsìnji̍p góa ê simlāi siōng tshim ê só͘tsāi, ū tsi̍t tsióng tsin tōa ê anùi tsokiōng, thiaⁿ khí lâi tsin sóngkhoài. I teh kámthàn Páulô ū puttik'í ê khó͘tiong, Páulô kóng ê ōe tiāⁿtio̍h sī tī puttik'í ê tsêngsè hā kóng tshut lâi ê, i ū i ê lântshù tī leh. Ìsù sī hō͘ góa m̄bián kòehūn tsù’ì, mā m̄bián khotsik. Hôhòng Páulô ánne kóng mā ū i si̍ttsè ê suiàu, hoānnā tsaiiáⁿ si̍thóng ê lâng, to bē khiántsik Páulô ê. Góa tī hitê thó͘ tōakhùi siaⁿ tiong tsìm ji̍pkhì tsin kú, siū tio̍h tsin tōa ê anùi. Liáuāu, tsiū tshéⁿ khí lâi, thiⁿsik tshaputto sī thiⁿkng à.

Góa tshéⁿ khí lâi, liáukái ībāng só͘ beh thoânta̍t ê tōapō͘hūn ìgī（àntsiàu kòikhì góa ê kinggiām, beh ē oântsoân liáukái ībāng ê só͘ū bô tiōngiàu ê sètsiat ê ìgī sī putkhólêng ê）. I ê tiōngtiám iáu sī lak tī "sìntô͘ kám thang tsia̍h tsèpài kòe ê tsia̍hmi̍h" íki̍p "Páulô tùi tsia̍h tsèpài mi̍h ê tsintsiàⁿ khòaⁿhuat" tsit nn̄g tiám. Tùi tsêngtsiá, Sènglêng pēng bô hō͘ góa kò͘tēng ê káitap, tī tséngkô ībāng tiong, Sènglêng ê thāitō͘ lóng sī ke̍ktuan unjiû ê, I m̄sī itpuaⁿ ê kàutiâu tsúgītsiá, tsíū kóng "thang" á sī "m̄thang", khiok sī phiahkhui tsit tsióng lūntoàn, iû góa kakī lâi kuattēng; tsit tsióng khuaniông ê thāitō͘, sī góa tī Kitokkàu kài ni̍h tsin tsió khòaⁿ tio̍h ê. Tùi hiōtsiá, Sènglêng ê khésī píkàu khah tsē, I bênghián kā góa kóng, Páulô ê tsintsiàⁿ ìsù góa sī bô huattō͘ liáukái ê, inūi kingbûn siuⁿ tsió, góa bô pānhuat khòaⁿ tio̍h Páulô bat siá kòe, bô tī "sèngking" ni̍h ê kîtha susìn. Tāikhài ìgī tsiūsī ánne.

Kîsi̍t, góa āu lâi phahpiàⁿ tshâkhó sèngking ê bûnjī, huatkiàn Páulô kóng, "Ittshè ê tsia̍hmi̍h lóng thang tsia̍h." tsitkù ōe, bô ittēng sī ēng lâi tâm "tsèpài mi̍h kám ētàng tsia̍h" tsitê tsútê. Ōaⁿ ōikù lâi kóng, Páulô só͘ kóng ê "tsia̍h ê hoānûi" khólêng paukuat tsèpài mi̍h, mā khólêng bô paukuat tsèpài mi̍h. Jîntsong bo̍ksu the̍h hō͘ góa khòaⁿ ê "Lômá Su" tséngkô tsa̍psì tsiuⁿ ni̍h ê bûnjī, tāising sī kóng tio̍h, "ū sìnsim ê lâng, siáⁿmi̍h mi̍hkiāⁿ lóng thang tsia̍h; sìnsim nńgtsiáⁿ ê lâng; kantaⁿ tsia̍h tshàise（tsù 2）. "Āu lâi koh kóng tio̍h, "ittshè tsia̍hmi̍h lóng thang tsia̍h, m̄koh nāsī lí só͘ tsia̍h ê hō͘ pa̍tlâng ta̍htsha, he to̍h m̄tio̍h à. Só͘í, siōng hó mài tsia̍h bah, mài limtsiú, mài tsò jīmhô hō͘ lí ê hiaⁿtī ta̍htsha ê tāitsì.（tsù 3）". Tiōngtiám kahná sī lak tī "sìntô͘ ingkai tsia̍h tsiú bah á sī tsia̍h tshàise" ê būntê téngbīn, khiok m̄sī khǹg tī "tsèpài mi̍h kám ētàng tsia̍h" tsitê būntê téngbīn. M̄koh, tī kîtha bûnjī ni̍h mā ū tshuthiān "tsia̍hmi̍h púnsin lóng sī tshingkhì ê; nāsī ū lâng kiohsī i bô tshingkhì, ánne, tùi tsitê lâng lâi kóng, i to̍h sī bô tshingkhì ê à.（tsù 4）"Tsiahê ōe, thang hō͘ lâng kiohsī Páulô sī teh tâm tsèpài mi̍h. Bôlūn ántsóaⁿ, tséngkô tsa̍psì tsiuⁿ ê bûnjī, khólêng m̄sī tâm tsèpài mi̍h ê, mā khólêng sī tâm tsèpài mi̍h ê, lióngtsiá lóng ū khólêng.

M̄koh, bôlūn sī m̄sī tâm tsèpài mi̍h, Páulô kah Sènglêng kângkhoán pēng bô tsò tshut tsi̍tê kàutiâusik ê lūntoàn. Páulô jīnûi tsia̍h m̄ tsia̍h lóng bûsó͘ūi, bô ingkai tsiâⁿtsò būntê. I kóng, "ū lâng siáⁿmi̍h mi̍hkiāⁿ lóng tsia̍h, mā sī piáusī i tùi Tsú ê tsuntsông, inūi i ūi tsia̍h ê tsia̍hmi̍h kámsiā SiōngTsú. Ū lâng m̄ tsia̍h bó͘ tsióng tsia̍hmi̍h, kângkhoán sī piáusī tùi Tsú ê tsuntsông, mā kámsiā SiōngTsú（tsù 5）."

Só͘í kású kóng sī tâm "kám thang tsia̍h tsèpài mi̍h", tī Páulô ê thāitō͘ lâi kóng sī khaihòng ê, lóng sī ētàng ê. Ánne tsiah sī kingbûn ê si̍ttsè só͘ tsí! Tongjiân, "sèngking" mā siutsi̍p ū Páulô ê lēnggōa tsi̍t hong susìn, tī hia mā kóng tio̍h kám thang tsia̍h tsèpài mi̍h ê tāitsì, m̄koh khaihòng ê thāitō͘ iûgoân ánne.

Tsitê ībāng, hòakái liáu góa kah Páulô tsi kan ê kíntiuⁿ, khakpó góa tùi "Páulô susìn" ê sìnsim, tùi góa lâi kóng, sī tsi̍tê tsin tiōngiàu ê ībāng.

Tôngsî, koh khah tiōngiàu ê sī, góa liáukái "Páulô susìn" ê tiōngiàu sèng, tsiahê susìn m̄sī piáubīn ê kántan giântâm, tī tsiah ê susìn ê pōeāu, ū Sènglêng tsò pōesu, só͘ tâm ê lōeiông tōapō͘hūn lóng hûha̍p Sènglêng ê ìsù; ōaⁿ kù ōe lâi kóng, "Páulô susìn" tshaputto to̍h sī Sènglêng tshinsin ê giântâm.

Tńglâi siōng thâutsêng lâi kóng：
Ánne tsūtsiông kingle̍k kòe tsitê ībāng liáuāu, góa kám ū káipiàn si̍pkoàn tsia̍h tsèpài mi̍h? Bô! Góa kàu tsitmá iûgoân m̄ tsia̍h tsèpài mi̍h, tsísī tùi tsia̍h tsèpài mi̍h ê Kitoktô bô koh tsikpī jîí. Góa púnlâng iûgoân kiankuat tsua̍ttùi bô beh tsia̍h tsèpài mi̍h, inūi he sī Sènglêng tùi góa ê siōng bênghián ê ù ìn!

—2010, 05, 30 tī Lo̍kkáng tòa ê só͘tsāi

（tsù 1） kìⁿ " Sùtô͘ Hêngtoān " tsa̍pgō͘ tsiuⁿ.
（tsù 2） kìⁿ Lômá Su tsa̍psì tsiuⁿ 2 tseh.
（tsù 3） kìⁿ Lômá Su tsa̍psì tsiuⁿ 20－21 tseh.
（tsù 4） kìⁿ Lômá Su tsa̍psì tsiuⁿ 14 tseh.
（tsù 5） kìⁿ Lômá Su tsa̍psì tsiuⁿ 6 tseh.