《宋澤萊新著《天路拾穗》TOJ/台灣字版》

 | | | 轉寄

Tsútê 29：Sènglêng lāitsū sī siáⁿmi̍h?

作者 Sòng Te̍klâi 2026.09.20

Tē saⁿ pō͘ Sènglêng lāitsū phiⁿ

Tsútê 29：Sènglêng lāitsū sī siáⁿmi̍h?

Ta̍hōethâu：Lán ittēng tio̍h giánkiù Sènglêng lāitsū. Inūi khò tio̍h Sènglêng ê lāitsū, lán to̍h ētàng koh khah líkái Kitok lāibīn ê òpì; siōng bóe, tsià tio̍h Sènglêng lāitsū, SiōngTsú beh kā éngsing bē sí ê sèⁿmiā sù hō͘ lí! ※
1. Sènglêng lāitsū tī lán ê singkhu ni̍h
Lāitsū（indweling）sī tsi̍tê tōngbêngsû, to̍h sī tòa tī lāibīn ê ìsù. Pún bûn só͘ su̍t ê "lāitsū" ingkai sī teh tsí "éngtsū" tī singkhu ni̍h tsiah ū sǹggia̍h, kású Sènglêng iáu ē līkhui to̍h bô sǹgsiàu.

Tī "sèngking" ni̍h, ū kuanhē Sènglêng lāitsū ê kingbûn, siōng tiōngiàu ê to̍h sī kìtsài tī “Iôhaneh Hokim” 14：16~17 tsat ê tsi̍t tōaⁿ Iésu só͘ kóng ê ōe, "Góa iaukiû Pē, Pē to̍h lēnggōa sù hō͘ lín tsi̍t ūi Póhūisu, kiò I éngoán kah lín tôngtsāi, to̍h sī tsinlí ê Sènglêng, náisī lâng bētàng tsiapsiū ê, inūi bô khòaⁿ tio̍h I, koh m̄bat I. Lín suah jīnbat I, inūi I siôngsiông kah lín tôngtsāi, koh beh tòa tī lín lāibīn." Tsit tōaⁿ ōe só͘í tiōngiàu, tongjiân sī inūi i sī Iésu tshintshùi kóng ê, mā bêngkhak kā lán kóng, Sènglêng sī ētàng éngtsū tī lán Kitoktô "lāibīn" ê.

Tī Kolîmto tsiânsu 6：18~20 tsat, Páulô mā kóng, "Lín tio̍h siámphiah îmhēng, lâng só͘ hoān ê, lóng tī singkhu ígōa, tsíū kiâⁿîm ê, sī tiktsōe kakī ê singkhu, kám m̄tsai lín ê singkhu to̍h sī Sènglêng ê tiān? Tse Sènglêng sī tùi SiōngTsú lâi ê, tòa tī lín lāibīn ê. Jîtshiáⁿ lín m̄sī kakī ê lâng, inūi lín sī tāng kè bé lâi ê, só͘í tio̍h tī lín ê singkhu téngbīn êngkng SiōngTsú." Páulô ê tsit tōaⁿ ōe ū tsin tsē ê hâmgī; tiōngtiám tsāi tī suatbêng Sènglêng ūisiáⁿmi̍h beh tòa tī lán lāibīn. Tsiàu Páulô ê ìsù sī kóng, tsūtsiông lán sìn Iésu liáuāu, tsōe to̍h siū siàbián à, sī Iésu ēng I siū sí ê hit tsióng tāng kah tshintshiūⁿ Thàisan ê tāikè só͘ sio̍khôe ê, só͘í lán íking sī Iésu ê lâng, I bē kohtsài hō͘ lí sûisûi-piānpiān sionghāi kakī ê singkhu, só͘í kohtsài te̍kpia̍t ū phài Sènglêng lāitsū tī lán lāibīn, hō͘ lán ētàng tī hêngûi siōng hiánsī tshut SiōngTsú ê sèngkiat, bô koh ū îmhēng. Siōng tiōngiàu ê sī, Páulô tī tsit tōaⁿ ōe ni̍h sì pái kóng tio̍h "singkhu", koh bêngpe̍k kóng lán ê singkhu tī Sènglêng lāitsū liáuāu, to̍h piànsêng "Sènglêng ê tiān", piáusī Sènglêng m̄nā ētàng tòa tī lán ê "sim", siōngtshiáⁿ ētàng tòa tī lán ê "singkhu"ni̍h.

2. Sènglêng lāitsū ê kongiōng
Tshintshiūⁿ téngbīn íking sūsu̍t ê, Páulô tī Kolîmto tsiânsu ni̍h kóng tio̍h Sènglêng ê lāitsū sī ài lán bô koh ū "îmhēng", tsia só͘ kóng ê "îmhēng" khólêng sī tan tsí bô tsèngsiông ê sèng hêngûi, kongiōng kahná sī píkàu khah sió tsi̍tkóa. M̄koh, Sènglêng ê lāitsū si̍ttsè siōng só͘ beh tsámtû ê hit kóa tùi tsōe ê lu̍t só͘ sánsing ê "siâtsêng suio̍k" sī tsin kóngkhuah ê. Páulô tī Gala̍htia su 5：18 ni̍h lóngtsóng ū kóng 16 tsióng, he to̍h sī "kanîm, lâsâm, siâok, pài ngó͘siōng, siâsu̍t, siûhūn, siotseⁿ, oànhūn, kiksim, kiattóng, huntsing, ītuan, tsi̍ttò͘ （ū ê kò͘koàn tī tsia ū "hiongsat" nn̄g jī）, tsiútsùi, tîmlûn ê iànse̍k." Íking ū si̍ttsè ê siâok hêngûi, mā ū si̍ttsè ê siâliām; koh tī Lômá su ê Tē 8 tsiuⁿ kóng tio̍h, Sènglêng ê lu̍t kàu siōng bóe ē hō͘ sìntô͘ thuatlī tsōe ê lu̍t, iā to̍h sī tsiàniâⁿ tsit 16 tsióng siâok hêngûi kah siâliām. Lán tsiū ánne tsaiiáⁿ Sènglêng ê lāitsū ê kongiōng sī tsin khuah, i ētàng ínkhí lán ê lōetsāi púnsèng ê káipiàn sī gōani̍h’á tōa. Lán tsò sèngtô͘ ná ētàng sûipiān hòngkhì "Sènglêng lāitsū" ê tsit tsióng biánhùi ê intián leh?

3. Sènglêng lāitsū tsáiⁿiūⁿ ētàng tsiàniâⁿ tsōe ê lu̍t?
Ánne, Sènglêng ê lu̍t koh ántsóaⁿ ētàng hō͘ lâng tsiàniâⁿ lâi thuatlī tsōe ê lu̍t leh? Tī "sèngking" ni̍h, pēng bô koh khah tsìn tsi̍t pō͘ ê suatbêng. Iúkuan Sènglêng éngtsū tī lán ê singkhu ni̍h liáuāu, kah tsōe ê lu̍t ê kautsiàn kòetêng, Páulô tī Lômá su ni̍h pēng bô hō͘ lán gōa siôngsè ê biâusu̍t, i kantaⁿ kántan kóng Sènglêng kah tsōe tsi kan ê su'iâⁿ khílo̍h, kàu siōng bóe ē hō͘ lán páithuat tsōe ê lu̍t ê khòngtsè jîí. Só͘í tsitê kòetêng khólêng to̍h ē piànsêng tsi̍t tsióng sînpì, ta̍k lâng só͘ kóng ê lóng bô siokâng. Góa ê kinggiām sī ánne, Sènglêng ē lāitsū tī lán ê hingpak ittài. To̍h tī lāitsū ê sùnkan, lán ê tsio̍h sim sûisî ē piànsêng bah sim, ithiòng áubân m̄ khéng jīntsōe ê púnsèng ē piànsêng huaⁿhí lâi jīntsōe, jîtshiáⁿ hit tongsî tsaiiáⁿ Páulô só͘ kóng ê 16 tsióng siâok hêngûi to̍h sī kinpún tōa tsōe. Lán ē inūi tsaiiáⁿ tsōe ê lōeiông suah kámkak huisiông kiaⁿgî! Tng Sènglêng únkò͘ lāitsū tī lán ê hingpak liáuāu, I ē ūi lán kiànkò͘ khítsō tsi̍tê lōetsāi ê khongkan, jîtshiáⁿ bānbān kethiⁿ, híài hoāntsōe ê "góa" tsitê kámkak to̍h ē hoánhiòng pī Sènglêng pauûi, piànsêng sī "góa" tséngkô pī Sènglêng paukó khí lâi, ūsîtsūn ē hun bē tshing "góa" kah "Sènglêng" ê kàisòaⁿ, "góa" sûisî siū tio̍h Sènglêng ê kàmtok kah kóankhòng.

Tī "góa" kah "Sènglêng" kiōngtông kiànkò͘ ê tsitê sèkài, inūi Sènglêng ê sèle̍k ē jú lâi jú ióng jú tōa, ē ū hêngsiông sèng ê pêngan kah hílo̍k sánsing, jîtshiáⁿ putsî ē sánsing tôngtsêng pa̍tlâng ê sim, íki̍p tsúntsat kakī putliông hèngtshù ê sim. Kóng tio̍h "góa" kah "Sènglêng" ígōa ê hitê jio̍kthé tsêngio̍k sèkài ē pī kehlī khutio̍k, sianghong tsiām kiâⁿ tsiām hn̄g, kahná keh tsi̍t tiâu tōa kau, jîtshiáⁿ khòaⁿ tio̍h jio̍kthé tsêngio̍k sèkài tng teh ti̍tti̍t suepāi, suejio̍k. Ūsî, tng jio̍kthé tsêngio̍k ê liāmthâu bô huattō͘ pībián koh khí ê sî, lán tsaiiáⁿ he suijiân sī góa ê jio̍kthé ê siâtsêng suio̍k, pitkèng sī sio̍k tī tséngkô sèkài jio̍kthé hit pêng ê mi̍hkiāⁿ, góa suijiân bô huattō͘ kìmtsí i, m̄koh i beh khòkīn góa mā tsin bô kántan, i tsi̍t lâi kàu "góa" kah "Sènglêng" kiōngtông kiànkò͘ ê sin sèkài ni̍h, to̍h tsūjiân pī siauiûⁿ khì. Siōng tiōngiàu ê sī Sènglêng ē tī lán ê lōetsāi kiat tshut Sènglêng ê kóetsí, iā to̍h sī jînài, hílo̍k, hôpêng（Hôha̍ppún kah Thiantsúkàu ê Suko pán sèngking huane̍k tsò "pêngan"）, jímnāi, untsû, liôngsiān, sìnsi̍t, unjiû kah tsúntsat tsit 9 tsióng bítik, tsoánhòa lán ê púnsèng, hō͘ lán ê lōetsāi bísiān khí lâi. Inūi Sènglêng ê kóetsí ētàng hō͘ góa kámkak boán’ì, si̍ttsāi; góa to̍h bē kohtsài tùi tsêngio̍k sèkài ê mi̍hkiāⁿ khiàm tsi̍tê kūi, kakī kamgoān tsò lô͘lē. M̄nā ánne, Sènglêng lāitsū tsi̍t tōaⁿ sîji̍t liáuāu, to̍h ē itti̍t tsítō lán jīntsōe, hóikái; I sīmtsì ē giâmlē koánkà lí, tī lí m̄ khéng jīntsōe, hóikái ê sî, hō͘ lí tshinlîm tēga̍k á sī imkan, hō͘ lí tsaiiáⁿ bua̍tji̍t símphòaⁿ ê kiaⁿlâng, siōng bóe lí to̍h ē khutho̍k, bô koh hoāntsōe, tsiū ánne sèngkiat khí lâi.

Siōng bóe, hitê itti̍t siūⁿ beh hoāntsōe suah tsogū tio̍h Sènglêng kóankhòng ê "góa"（á sī ū lâng tshingtsò kū góa, lāu góa）, inūi pántô͘ kah lêngle̍k jú lâi jú bîsè, tsiongkîbóe siausit bô khòaⁿ tio̍h, to̍h tī hit sùnkan, Sènglêng tsi̍t thiàu to̍h piànsêng îit ê "sin góa", liáuāu huat tōa kngbâng, lí to̍h ē sùnkan tikak tio̍h Sènglêng ê púntsit to̍h sī "góa sī Alpha（Α/α）, góa sī Omega （Ω/ω）" ê éngoán sèⁿmiā, iā to̍h sī kaktshat tio̍h "sin góa" ū bôhān khuahtōa kah éngsôe-puthiú ê púntsit, kah SiōngTsú sī tôngtsāi, tôngtsit, éngtsûn, éngtsāi ê. Tsit sî lí to̍h ē kámkak éngsing bē sí ê sèⁿmiā íking hō͘ lí tsiángak, tsiâⁿtsò lí ê sin tsúlâng, lí íking pī thiatté ōaⁿsin a; to̍h sī kámkak kakī "tit éngsing" a, iā to̍h sī "têngthâu seⁿ" a. Tsiū ánne oântsoân bêngpe̍k kakī íking tōapān-tōapān tsìnji̍p SiōngTsú ê kok, tsham'ú tī SiōngTsú ê koktō͘ ni̍h, sí liáuāu tûliáu singua̍h tī thiantông kah SiōngTsú tsòhóe ígōa, tóūi mā m̄ khì. Tsit sî to̍h thiatthiat-tété kámkak kakī khakkhak-si̍tsi̍t, oânoân-tsoântsoân íking titkiù, bô koh ū jīmhô ê giâugî kah kiaⁿhiâⁿ. Tse sī bōe sí tsìntsêng to̍h ētàng tit tio̍h ê insù, mā sī SiōngTsú hō͘ lí tsit sìlâng siōng tōa ê insù.

4. Sènglêng ê lāitsū suiàu koh khah tsē lâng tsò kiàntsèng
Tùi lán piànsêng tsho͘ hûi, Sènglêng éngtsū ê huaⁿhí, ūmiâ ê thoântō lâng Gê Tho̍ksiaⁿ （Wattsman Nee）bat kiktōng kóng, "Tshinài ê hiaⁿtī tsímōe, lí kám tsaiiáⁿ lí lāibīn ê Sènglêng to̍h sī SiōngTsú? Khó͘ bētit lán ê ba̍ktsiu pī phahkhui, khòaⁿkìⁿ SiōngTsú ê intián sī hiahni̍h’á tōa! Khó͘ bētit lán ētàng tsaiiáⁿ, tshàng tī lán lāibīn ê honghù tsugoân sī hiahni̍h’á bôhān ê tōa! Hit Ūi tòa tī góa lāibīn ê, m̄sī kantaⁿ tsi̍t tsióng énghióng, náisī sêngtsiū lí ê tsi̍t ūi; I to̍h sī SiōngTsú! Hit Ūi bôhān ê SiōngTsú, kèngjiân tòa tī góa lāibīn! Tng góa siūⁿ tio̍h tsit tiám, góa to̍h ē huaⁿhí kah tōasiaⁿ huah kiò khí lâi! Góa kámkak bô ōegí ētàng kóng tshingtshó, huatkiàn tsit hāng tāitsì, to̍h sī khòaⁿkìⁿ tòa tī lán lāibīn ê Sènglêng, náisī sêngtsiū lí ê Sènglêng, tse sī hô téng ê hokkhì! Góa kantaⁿ ētàng tiônghok kóng, ' I sī ū tsi̍tê ūikeh ê, I sī ū tsi̍tê ūikeh ê. ' Oh, pêngiú, góa ìài tùi lí tiônghok tsi̍t pah pái — tòa tī lán lāibīn ê Sènglêng sī ū tsi̍tê ūikeh ê. Góa tsíputkò sī tsi̍tê tsho͘ hûi, m̄koh tī tsitê tsho͘ hûi ni̍h, khiok té bûkè ê pópòe, to̍h sī êngkng ê SiōngTsú." I koh kóng, "Nāsī SiōngTsú ê kiáⁿjî ê ba̍ktsiu lóng phahkhui, khòaⁿkìⁿ hitê tshàng tī in lāibīn ê pópòe sī tsiahni̍h tōa, in to̍h bô koh kiaⁿtshuah kah tamiu à. Lí tsaiiáⁿ tī lín lāibīn ê honghù tsugoân kám ū kàu ènghù só͘ tú tio̍h jīmhô khoânkéng ê suiàu? Lí kám tsaiiáⁿ lí ū kàugia̍h ê lêngle̍k, kā lí tòa ê siâⁿtshī sóa tíntāng? Lí kám tsaiiáⁿ lí ū kàugia̍h ê lêngle̍k, iôtāng tsitê útiū? Oh, hō͘ góa ēng siōng khiânsêng ê ōe kohtsài kā lí kóng, lí tsitê bông SiōngTsú intián lâi têngthâu seⁿ ê lâng — lí ê lāibīn ū té Sènglêng!"（tsù 1）Tī tsit nn̄g tōaⁿ ōe ni̍h, Gê Tho̍ksiaⁿ ittsài kóng Sènglêng sī ū tsi̍tê ūikeh ê, ìsù to̍h sī kóng Sènglêng sī Samūi-Ιtthé ê SiōngTsú tsi it, Sènglêng to̍h sī SiōngTsú, I ū sio̍k tī I kakī ê SiōngTsú ê tsútiuⁿ, I ū I ê lu̍t, ētàng kàutō lí, hō͘ lí bô koh kiaⁿtshuah kah tamiu, hō͘ lí ētàng ū ti̍tti̍t liânsòa ê honghù tsugoân, ētàng ènghù só͘ tú tio̍h jīmhô khoânkéng ê suiàu, I to̍h sī tsiángkoân ê SiōngTsú. Suijiân Gê Tho̍ksiaⁿ tsit tōaⁿ ōe ū tài Sènglêng tshiongmóa ê khìbī, mā píkàu khah ū konglī siktshái, á bô kóng tio̍h Sènglêng tsiàniâⁿ tsōe ê lu̍t ê hit hongbīn, m̄koh lán tikkhak mā khòaⁿ tio̍h i tùi "Sènglêng lāitsū" kinggiām ê tsi̍t hôe thánpe̍k tînsu̍t! Tsóng kóng tsi̍t kù, tùi Sènglêng lāitsū liáuāu ê si̍ttsè kinggiām, ittēng tio̍h ū koh khah tsē lâng tshingtshing-tshótshó koh bêngbêng-pe̍kpe̍k ka kóng tshutlâi., ánne, lán to̍h ētàng tī tsin tsē ê tsúkuan sūsu̍t ni̍h, thêliān tshut khehkuan ê kiōngtông kinggiām, tsiū ánne lâi honghù"Sènglêng lāitsū"ê hâmgī!

──2014, 06, 29 tah tī "Kitokkàu Thongsìn"
──2017, 09, 20 siókhóa siukái tī Lo̍kkáng
（ tsù 1）Gê Tho̍ksiaⁿ ê tsit nn̄g tōaⁿ ōe kìⁿ Gê Tho̍ksiaⁿ tù, "Tsèngsiông ê Kitoktô singua̍h"﹝ Tâipak, Tâioân Hokim Tsupâng, 1992）ia̍h 124~125.