《《平民ê基督傳》》

| | | 轉寄

Tē it kòan Tī Κhí-thâu 第一卷 Tī起頭「第二章 世界有Teh準備」之一

Kèng-jiân sî ti̍t-ti̍t pik-kīn, tshiáⁿ lâi tsù-ì khòaⁿ í-hā só͘ beh kóng tsit-ê kî-ī ê sū-si̍t! Tsit-ê sè-kài sī í-king ū teh tsún-pī! Tshin-tshiūⁿ tōa hái tī bô ì-sik ê tiong-kan, i ê hái-éng tòe go̍eh teh tín-tāng ê khoán-sit, lán tsit-ê sè-kài, iā tī bô ì-sik ê tiong-kan, iû-goân ū tòe hit-ê éng-oán ê sè-kài tī-teh tín-tāng. Tng hit-ê sè-kài teh tsún-pī beh tshe-khián I-é-su hō͘ lán ê sî, lán tsit-ê sè-kài, iā sī ū tsún-pī beh gêng-tsiap I. Lán tsit-má nā hôe-kò͘ kòe-khì ê sè-kài sī tsáiⁿ-iūⁿ teh tsún-pī, tsiū thang tsai, tshin-tshiūⁿ ū tsi̍t-ê sîn teh sêng-tsiū jîn-lūi ê le̍k-sú, lâi tsún-pī I-é-su ê lō͘.

Tī tsia ū kúi-nā hāng sū-si̍t tī-.leh, tng Ki-tok lâi ê sî, tī sè-kài ū saⁿ-ê bîn-tso̍k tsiàm tē-it tōa ê sè-le̍k. Hit saⁿ-ê bîn-tso̍k, tsiū-sī Hi-lī-nî, Lô-má, í-ki̍p Iû-thài, tsiū-sī hit-ê ū bûn-ngá ê Hi-lī-nî lâng, ū koân-pèng ê Lô-má lâng, í-ki̍p siū lâng oàn-hūn, siū lâng thó-ià ê Iû-thài lâng. In sī tī hit-ê ū bûn-bêng ê sè-kài tiong tē-it iu-siù ê bîn-tso̍k. Hé, to̍h sī! Iû-goân tio̍h-kóng, in tsiah sī ū bûn-bêng ê sè-kài. Í-gōa sī-bô lah. Pí-la̍h-to ū sêng-jīn tsit-ê sū-si̍t, tsiū ēng Hi-bú-lâi, Hi-lī-nî, í-ki̍p La̍h-ting ê bûn-jī, lâi siá si̍p-jī-kè téng ê tsám-tiâu. Taⁿ tsit saⁿ-ê bîn-tso̍k, tī bô phah-sǹg ê tiong-kan, tsiàu khòaⁿ tsha-put-to tshin-tshiūⁿ tāi-ke tsò-hóe lâi teh tsún-pī thèng-hāu I ê lîm-kàu; tsit-ê sū-si̍t, tsì-tsió hō͘ lâng thang siūⁿ sī Siōng-tè só͘ an-pâi ê, kóng án-ne, kám ū kòe-thâu? Hōan-nā lâng bô tsun-tsông Ki-tok ê, kiám-tshái beh khòaⁿ tsit-ê sū-si̍t sī le̍k-sú tiong bô-ì-tiong ê tāi-tsì. Tsóng-.sī góa teh siūⁿ, hoān-nā ū sêng-jīn tī āu-lâi beh ū tsiâⁿ tsit-ê hui-siông tōa ê tāi-tsì ê Ki-tok-tô͘, tha̍k-tio̍h tong-sî ê le̍k-sú, tik- khak tsai, m̄-nā sī kiâⁿ-sé-lé ê Iô-ha-neh, liân tsiu-ûi ê sè-kài, iû-goân sī tshe-khián lâi "teh tsún-pī Tsú ê lō͘." put-koán siáⁿ khoán, í-hā ài lâi khòaⁿ tong-sî só͘ tú-tio̍h ê tsōng-hóng.

Thâu tsi̍t hāng, Lô-má lâng ū siu-tsèng in ê tō-lō͘, lâi tsò tōa ê Jîn-kun lîm-kàu ê lō͘-ēng. Tsú tsêng ê tsi̍t sè-kí, hit-tsūn ê sè-kài sī ke̍k gâu pun kài-hān, hun-lia̍t tsiâⁿ-tsò tsē-tsē sio keh-lī ê sè-sè ê pang-kok, kok kok ū in ê tsong-kàu, hong-sio̍k, lu̍t-huat, koh-tsài tāi-ke gâu sio oàn-tò͘, gî sim, gâu sio thâi. In só͘ khiā hit-ê koân-koân ê kok kài, tsó͘-tsí tāi-ke ê óng-lâi. Pêⁿ-iûⁿ ūi-tio̍h tsiàn-lōan ê ping-bé só͘ kiáu-jiáu, hái-bīn in-ūi hái tsha̍t tsin tsē, tì-kàu bōe-tàng thong-hêng. Si̍t-tsāi lâi kóng, Tsú tsêng ê tsi̍t sè-kí, Pa-le̍k-su-ting ê lâng m̄-bat khui mn̂g kah gōa-bīn ê lâng sio óng-lâi. Só͘-í tsiàu lâng ê ì-sù lâi khòaⁿ, tsit-ê phó͘-phiàn ê hok-im beh tit-tio̍h sèng-lī, thang tsū-iû thong-hêng tī tsoân sè-kài, sī bô khó-lêng ê sū.

Tú-tú tī tsit hō gûi-ki, ū khòaⁿ-kìⁿ put-tsí bêng-hián ê piàn-tshian. Lô-má lâng ū oân-sêng tsi̍t-ê tōa-sū gia̍p. Tng I-é-su lîm-kàu ê sî, hiah-ê khiā kok kài lâi sio keh-lī ê kok, bô koh sio hun-khui, sio giâu-gî, I-é-su ū khòaⁿ-kìⁿ tsi̍t-ê bô sio thâi pêng-hô ê sè-kài. Lô-má lâng ū tsū-tsi̍p hiah-ê bô sio liân-lo̍k ê pang-kok, lâi tsiâⁿ-tsò it-thé, phah-phòa kok lâng ê ài-kok sim, kah kok lâng ka-kī ê tsong-kàu, lâi thóng-it sè-kài tsò-tsiâⁿ tsi̍t tāi ê ông-kok. Lô-má ê tōa-lō͘ ū koàn-tshoàn tī i ê bûn-bêng ê kok-lāi. Kai-sat ê tōa koân-le̍k, gâu î-tshî tè-kok ê thài-pêng. Lô-má ê tōa-lō͘ khui-khuah, teh thèng-hāu tōa ê Jîn-kun lîm-kàu. Lán nā khòaⁿ Páu-lô ū hiah-ni̍h tsū-iû bô tsó͘-gāi, thang lí-hêng kàu tī tè-kok ê ta̍k só͘-tsāi, tùi tsit hāng tsiū thang khòaⁿ-tshut Lô-má ê tōa-lō͘, Lô-má ê tsèng-tī, Lô-má ê thài-pêng, lâi khui-khuah sin ê tsong-kàu ê ì-gī kàu siáⁿ khoán.
竟然時直直逼近,請來注意看以下所beh講tsit-ê奇異ê事實!Tsit-ê世界是已經有teh準備!親像大海tī無意識ê中間,伊ê海湧tòe月teh振動ê款式,咱tsit-ê世界,也tī無意識ê中間,猶原有tòe hit-ê永遠ê世界tī-teh振動。當hit-ê世界teh準備beh差遣耶穌hō͘咱ê時,咱tsit-ê世界,也是有準備beh迎接祂。咱tsit-má若回顧過去ê世界是怎樣teh準備,就thang知,親像有一个神teh成就人類ê歷史,來準備耶穌ê路。

Tī tsia有幾nā項事實tī-.leh,當基督來ê時,tī世界有三个民族tsiàm第一大ê勢力。Hit三个民族,就是希利尼,羅馬,以及偤太,就是hit-ê有文雅ê希利尼人,有權柄ê羅馬人,以及受人怨恨,受人討厭ê偤太人。In是tī hit-ê有文明ê世界中第一優秀ê民族。Hé,to̍h是!猶原tio̍h講,in tsiah是有文明ê世界。以外是無lah。彼拉多有承認tsit-ê事實,就用希伯來、希利尼,以及拉丁ê文字,來寫十字架頂ê斬條。Taⁿ tsit三个民族,tī無phah算ê中間,照看差不多親像大家做伙來teh準備thèng候祂ê臨到;tsit-ê事實,至少hō͘人thang想是上帝所安排ê,講án-ne,kám有過頭?凡若人無尊崇基督ê,kiám-tshái beh看tsit-ê事實是歷史中無意中ê tāi-tsì。總是我teh想,凡若有承認tī後來beh有成tsit-ê非常大ê tāi-tsì ê基督徒,讀tio̍h當時ê歷史,的確知,m̄-nā是行洗禮ê約翰,連周圍ê世界,猶原是奉差遣來「teh準備主ê路。」不管啥款,以下ài來看當時所tú-tio̍h ê狀況。

頭一項,羅馬人有修正in ê道路,來做大ê人君臨到ê路用。主前ê一世紀,hit-tsūn ê世界是極gâu分界限,分裂成做tsē-tsē相隔離ê細細ê邦國,各國有in ê宗教、風俗、律法,koh再大家gâu相怨妒、疑心,gâu相thâi。In所khiā hit-êkoân-koân ê國界,阻止大家ê往來。平洋為tio̍h戰亂ê兵馬所攪擾,海面因為海賊真tsē,致到bē-tàng通行。實在來講,主前ê一世紀,巴勒斯坦ê人m̄-bat開門kah外面ê人相往來。所以照人ê意思來看,tsit-ê普遍ê福音beh得tio̍h勝利,thang自由通行tī全世界,是無可能ê事。

Tú-tú tī tsit號危機,有看見不止明顯ê變遷。羅馬人有完成一个大事業。當耶穌臨到ê時,hiah-ê khiā國界來相隔離ê國,無koh相分開、相僥疑,耶穌有看見一个無相thâi平和ê世界。羅馬人有聚集hiah-ê無相連絡ê邦國,來成做一體,phah破各人ê愛國心,kah各人家己ê宗教,來統一世界做成一代ê王國。羅馬ê大路有貫串tī伊ê文明ê國內。該撒ê大權力,gâu維持帝國ê太平。羅馬ê大路開闊,teh thèng候大ê人君臨到。咱若看保羅有hiah-ni̍h自由無阻礙,thang旅行到tī帝國ê ta̍k所在,tùi tsit項就thang看出羅馬ê大路,羅馬ê政治,羅馬ê太平,來開闊新ê宗教ê意義到啥款。